Regels rondom ouderschapsverlof in 2026
Werknemers met een kind jonger dan acht jaar hebben in Nederland recht op ouderschapsverlof. Deze regeling helpt ouders werk en zorg beter te combineren en geldt voor wettelijke ouders, erkende ouders, adoptie- en pleegouders, en stiefouders die met het kind samenwonen en het duurzaam verzorgen. Beide ouders hebben ieder hun eigen recht op verlof, ongeacht hun werkgever of woonsituatie.
Hoeveel verlof en voor wie?
Het ouderschapsverlof bedraagt 26 keer de wekelijkse arbeidsduur van een werknemer. Om te berekenen hoelang ouderschapsverlof iemand kan opnemen, wordt het aantal contracturen per week vermenigvuldigd met 26. Werkt een vader of moeder bijvoorbeeld 32 uur per week, dan heeft hij of zij recht op 26 × 32 = 832 uur ouderschapsverlof. Bij de geboorte van een meerling wordt dit recht per kind toegekend, waardoor het totale verlof kan oplopen. Een deel van het ouderschapsverlof kan, afhankelijk van de wettelijke voorwaarden en de situatie, betaald zijn, terwijl het overige deel onbetaald wordt opgenomen. Het verlof hoeft bovendien niet verplicht aan de zorg voor het kind te worden besteed; werknemers mogen zelf bepalen hoe zij deze verlofuren inzetten, zolang dit binnen de geldende regels en afspraken met de werkgever gebeurt.
Regels ouderschapsverlof
Van de 26 weken kunnen 9 weken betaald worden via een UWV‑uitkering van 70% van het dagloon (met een wettelijk maximum). Deze weken moeten worden opgenomen in het eerste levensjaar van het kind. Bij adoptie of pleegzorg geldt een termijn van 12 maanden na opname, zolang het kind jonger is dan acht jaar. Wanneer de weken niet binnen deze periode worden gebruikt, vervalt het recht op de UWV-uitkering voor deze betaalde verlofweken, terwijl het resterende ouderschapsverlof wel beschikbaar blijft volgens de geldende regels.
Hoewel de UWV-uitkering in principe 70% van het dagloon bedraagt, kunnen werknemers in sommige sectoren of organisaties recht hebben op een hogere vergoeding. Diverse cao’s bevatten namelijk afspraken waarbij werkgevers de uitkering geheel of gedeeltelijk aanvullen. Hierdoor kan het inkomen tijdens het verlof hoger uitvallen dan de standaard UWV-uitkering. Het is daarom verstandig om naast de wettelijke regeling ook de toepasselijke cao, personeelsregeling of arbeidsvoorwaarden te raadplegen.
Aanvragen en afspraken
Werknemers moeten het verlof minimaal twee maanden van tevoren schriftelijk aanvragen. Zij geven daarbij aan wanneer het verlof start, hoe lang het duurt en hoe de uren worden verdeeld. Werkgevers mogen het betaalde deel niet weigeren, maar kunnen de verdeling aanpassen als er sprake is van een zwaarwegend bedrijfsbelang. Dit moet schriftelijk en uiterlijk vier weken voor de ingangsdatum worden gemeld.
Wijzigingen, ziekte en arbeidsvoorwaarden
Het verlof kan worden aangepast bij bijzondere omstandigheden, zoals zwangerschap, adoptie of ingrijpende persoonlijke situaties. Tijdens ouderschapsverlof is het loon in principe onbetaald, behalve tijdens de 9 betaalde weken. Vakantie wordt alleen opgebouwd over uren waarover loon wordt ontvangen. Pensioenopbouw verschilt per regeling. Wordt een werknemer ziek tijdens het verlof, dan loopt het verlof door.
Einde dienstverband, einde ouderschapsverlof
Na afloop van het verlof keert de werknemer terug naar de oorspronkelijke arbeidsduur en het normale werkrooster. Ontslag vanwege het aanvragen of opnemen van ouderschapsverlof is verboden. Eindigt het dienstverband om een andere reden, dan stopt het ouderschapsverlof automatisch.
Heb je vragen over het ouderschapsverlof? Neem dan vrijblijvend contact op met onze HR adviseurs via hrservices@anb.nl of 040-2504555.